بسياری از ايرانی ها، "نوروز" را به عنوان ميراث باستانی خود شناخته اند؛ ميراثی که آن را با ساير اقوام ايرانی و ملتهای فارسی زبان سهيم هستند. دست کم، اين همه آن چيزی است که در طول سالها در پيامهای تبريک سال نو شنيده اند.
اما کافی است که شما هم يکی از هزاران مسافر ايرانی باشيد که تعطيلات نوروزی را به استانبول می روند، تا چهره ديگری از نوروز را ببينيد.
آنسوی مرز، ترک ها نيز جشن "نوروز" و بزرگداشت بهار را آيين قومی خود می دانند که توسط اقوام ترک زبان در پهنه گسترده ای از جهان، از آلبانی در اروپا گرفته تا بخشهای غربی چين در خاور دور، برپا می شود.
در آغاز بهار، دولت ترکيه در شهرهای مختلف اين کشور، از جمله استانبول، جشن هايی را برگزار می کند که در آن علاوه بر اهالی ترکيه، اقوام ديگر کشورهای ترک زبان با مراسم مخصوص و بومی خود و با در دست داشتن پرچم هايشان حضور دارند.
در استانبول که مرکز اصلی تجاری و گردشگری ترکيه محسوب می شود، در چند نقطه شهر از جمله مکانی بين مساجد مشهور اياصوفيه و سلطان احمد که روزانه ميزبان تعداد زيادی از گردشگران است، مراسم نوروزی اجرا می شود.
قدیر توپاش، شهردار استانبول می گويد: "نوروز عیدی است که جمعی از هموطنان ما در ترکیه و همچنین برخی از کشورهای ترک زبان آن را گرامی می دارند، به همین جهت ما نيز در استانبول، برگزاری مراسمی به بزرگداشت آن را مفيد می دانيم."
رژه سپاه امپراتور
جشن را گروه موسيقی"مهتر" آغاز می کنند که در تشريفات رسمی و مناسبتهای ملی ترکيه، با لباس سپاهيان عثمانی رژه می روند.
اعضای اين گروه که يادآور جنگاوران دوران امپراتوری هستند و لباسهای قرمز و سبز بر تن، کلاه های کشيده ای بر سر و شمشيرهايی بر کمر دارند، با طبل های بزرگ خود، فرارسيدن جشن نوروز را اعلام می کنند.
پس از آن، پرچم برخی کشورهای آسيای ميانه به همراه پرچم جمهوری آذربايجان بر افراشته می شود و سپس گروه های سنتی به برپايی آيين های نوروزی خاص منطقه آسيای ميانه می پردازند.
اما در صف پرچمهای رنگارنگی که برافراشته می شود و نماينده کشورهايی هستند که آيين نوروز را برگزار می کنند، جای فارسی زبانان خالی است و نامی از ايران، افغانستان و تاجيکستان برده نمی شود.
اين جای خالی، برخی مسافران ايرانی را که به تماشای مراسم آمده اند، غافلگير می کند. شگفتی آنها از آنجاست که سالها عادت کرده اند، خود را "ميزبان" دائمی جشنی بدانند که حالا در اين سرزمين، "ميهمان" رسمی آن هم تلقی نمی شوند.
مراسم رنگارنگ
با وجود اين، تنوع مراسم که آيين های گوناگون را از سرزمين های دور و نزديک به نمايش در می آورد، حتی مسافری را که از "غريبه" ماندن دلگير شده، به تماشا وا می دارد.
از جمله برنامه های متنوع اين مراسم، می توان به نواختن سازها و انجام رقص های محلی، شکستن تخم مرغ و پريدن برخی از مردم ومسئولان محلی از جمله، شهردار و مقامات ارتشی از روی آتش اشاره کرد.
تخم مرغ ها برای "دور کردن چشم بد" در مراسم خاصی شکسته می شوند؛ افرادی با گاری های پر از تخم مرغ رنگی به استقبال مهمانان می روند و اين تخم مرغ ها، روی ميزهای مخصوصی که بر آن، جاتخم مرغی هايی پيش بينی شده با چکش پلاستيکی شکسته می شوند.
زنان و مردانی با لباس های سنتی قفقازی که به رنگ های شاد بهاری است، شروع به رقص می کنند و همزمان گروه هايی نيز با تار ونی به آواز خوانی مشغول می شوند و تماشاگران اين جشن که بيشتر شامل محصلان مدارس و گردشگران خارجی هستند را سرگرم می کنند.
در حالی که مراسم رسمی جشن نوروز، در استانبول با تشريفات فراوان و تدارک گسترده برگزار می شود، حضور مردم عادی اين شهر در جشن، نسبتا محدود است. اما دورتر از استانبول، در مناطق حاشيه ای و کردنشين ترکيه، مردم نوروز را در مراسمی غير رسمی تر اما پرشورتر جشن می گيرند.
