همايون داشت طبق معمول هر روزش وبگردی می‌کرد که رسيد به يک سايت جديد. محتوايش را بررسی کرد و بعد از چند دقيقه به خودش آمد و ديد که دارد پشت سر هم روی يک دکمه کليک می‌کند و به دنبال روش‌های مکانيکی و تکنيکی خاصی است که سرعت کليکش افزايش پیدا کند.

آبدارچی شرکت که در حال تميز کردن ميز کناری همايون بود، با چشمان گرد از تعجب عمليات ضرب گرفتن روی ماوس را نگاه می‌کرد و با خودش فکر می‌کرد که حتما همايون دچار جنون آنی شده است.

فرقی نمی کند که اين اتفاق برای فردی به نام همايون افتاده است يا برای نگارنده اين مقاله، مهم اين است که بدانيم او به چه سایتی رسيده که با خواندن مطالبش، روند استهلاک ماوسش را سرعت بخشیده است.

قهرمان يا پهلوان

مسابقه يعنی پيشی گرفتن، يعنی برنده، يعنی مدال، يعنی قهرمان، يعنی افتخار و هزار و يک معنای دیگر که در درونش مخفی شده‌اند. امروزه ديگر رقابت‌ها منحصر به ميدان مسابقه نيستند. ضرب‌المثل «این گوی و اين ميدان» دايره‌ای وسيع‌تر را شامل می‌شود که خارج از مرزهای فيزيکی است و دنيای مجازی هم آوردگاه رقيبان شده است.

لابد به خاطر دارید که وقتی قرار بود بهترين وزنه‌بردار قرن با نظرسنجی الکترونیکی مردم انتخاب شود ايرانيان برای برنده شدن «حسين رضازاده» در این نظرسنجی، چه کردند. فرم‌های آماده و پرشده که تنها جای خالی آن اسم «رضازاده» بود، در اتاق‌ها و انجمن‌های گفت‌وگوی اينترنتی دست به دست و ايميل‌های حاوی آن به فهرست‌های گروهی فوروارد می‌شدند تا قهرمان وزنه‌برداری ايرانی قهرمان نظرسنجی هم باشد.

کار به جايی رسید که حتی گوينده راديو ورزش ايران از مردم درخواست کرد که با ايميل‌های مختلف و چند بار به او رأی دهند تا رضازاده بتواند بر رقيب اينترنتی‌اش «پيروس ديماس» يونانی پيروز شود.

نظاير اين اتفاق بارها تکرار شده است که می‌توانيم نمونه‌هايی چون نظرسنجی آقای گل جام جهانی 2006 (به خاطر وجود علی کريمی در فهرست) و آراء منفی به کتاب کميک استريپ 300 «فرانک ميلر» در سایت آمازون (به خاطر ضدايرانی بودن محتوايش) را نام ببريم.

اين ماوس و این ميدان

حالا برگردیم سر داستان آقای همايون و آبدارچی و کليک‌های پرشمارش.

شايد بتوان «جام جهانی کلیک» را عنوان مناسبی برای اين مسابقه دانست. سايت «کليک کليک کليک» ميزبان هميشگی این جام جهانی است.

کاربران از سراسر دنيا به اين سایت می‌روند به نفع کشورشان کليک می‌کنند و سرانجام برنده این رقابت کشوری است که در پایان مهلت مقرر کليک‌خور بيشتری داشته باشد.

تاکنون دو دوره اين رقابت‌ها انجام گرفته و سومين دوره آن روزهای پايانی خود را سپری می‌کند. مکان ايران هم در این فهرست مرتباً نوسان می‌کند و در زمان نوشتن اين مطلب روی رتبه 42 ايستاده است.

رقابتی که سلامتش درد می‌کند!

لیگ 2007 اين مسابقات برای خودش يک جدول دارد که در آن کشورها، به ترتيب امتياز و رده و مدال‌هايی که گرفته‌اند، فهرست شده‌اند.

اما نباید اين نکته را فراموش کنيم که اين رقابت هم مانند رقابت‌های ديگر لزوماً سالم نيست. بله. اينجا هم يک پای کار می‌لنگد.

فارغ از تمام کسانی که به خاطر عرق ملی، بی‌کاری، سرگرمی يا لجبازی به کليک کردن سالم مشغول هستند، تعدادی کاربر آشنا به برنامه‌نويسی هم پیدا می‌شوند که با شيطنت به ازای هر کليک ده‌ها امتياز را به حساب کشورشان واريز کنند.

اين دوستان حتی برای اول شدن به هر قيمتی، برنامه‌ حاضر و آماده کليک چندگانه نوشته‌اند و آن را به هموطنان دیگر خود هم توصيه می‌کنند تا با اين کار بتوانند تغييرات ناگهانی در اين فهرست به وجود آورده و مکان کشورشان را از انتها به ابتدای جدول بکشاند.

جام جهانی يا جنگ جهانی

چرا؟ واقعاً چرا ما دوست داريم روی هر چيزی رقابت کنيم حتی اگر اين رقابت روی بيشتر کلیک کردن باشد. هيچ کس قرار نيست به ما جايزه‌ای بدهد. مقام آوردن و مدال کسب کردن هم در جام جهانی کلیک، يک عنوان مجازی است.

نه معلوم است که کدام يک از ما در اين امر مشارکت کرده‌ایم و نه سکونشينی کشورمان را به حساب ما می نويسند و نه به جز خودمان کسی از مفهوم اين مسابقه سر در می‌آورد. مسابقه‌ای که برندگان و تماشاگرانش خودمان هستيم.

نمی‌توانيم بگوييم که اين مشکل مختص ما ايرانی‌ها است. چرا که حدود 40 کشور رتبه‌ای بالاتر و کليک‌هايی به مراتب بيشتر از ما دارند.

ژاپنی‌های که تراکتورهای کاری مشهور هستند، در اين فهرست با بيش از 200 ميليون کليک، رتبه نخست را دارند.

شايد دلیل آن چيزی نباشد به جز ملی گرايی و تلاش برای کسب غرور ملی. و اين گونه است که تلاش برای کليک‌های بيشتر شکل می‌گيرد و وبلاگ‌ها و ایميل‌ها لبريز می‌شوند از مطالبی با پيش‌درآمدهايی برای به غليان آوردن غيرت و تعصب و ملی‌گرايی و سپس راهنماهای «چگونه بيشتر کليک کنيم!»

شايد بتوان تلاش ژاپن برای کسب رتبه نخست را در ريشه‌های ملی‌گرايی سامورايی‌وار ساکنان سرزمين آفتاب تابان جست‌وجو کرد و شايد هم دانش بالايشان برای تقلب و مولتی‌کليک‌های بی‌شمارشان.

کسی چه می‌داند شاید جنگ جهانی سوم جرقه نخستینش مجازی باشد.