از سال ۱۹۲۷ که چارلز لیندبرگ، خلبان آمریکایی، برای اولین بار در پروازی سی و سه ساعته عرض اقیانوس اطلس را با هواپیمای تکموتورهاش پیمود و به خاطر شهرتی که پیامد تهورش بود مرد سال شد تا امروز، مجله تایم تصویر روی جلد شماره پایانی هر سالش را به چهره برگزیده سال اختصاص میدهد.
عنوان «چهره سال» در ظاهر حامل بار معنایی مثبتی است اما بنا بر تعریف کلاسیک تایم، عنوانی افتخارآمیز نیست و به افراد، گروهها و یا چیزهایی اطلاق میشود که مثبت یا منفی، بیشترین توجه را در ابعاد جهانی برانگیخته و یا بیشترین تاثیر را بر تحولات جهانی گذاشتهاند.
بر این اساس نامزدهای چهره سال نه بر مبنای مطالعه آکادمیک و بررسی هدفمند گذشته، که بر اساس میزان تاثیرگذاری بر تحولات و خبرسازی در ابعاد جهانی، توسط دبیران این هفتهنامه معتبر آمریکایی معرفی شده و با نظرسنجی از مخاطبان، از میان آنها «چهره سال» انتخاب میشود. البته این حق برای دبیران تایم محفوظ است که با رای اکثریت همرای نباشند و گزینه دیگری را به این عنوان برگزینند.
در میان کاندیداهای هشتاد و یکمین «چهره سال» نام افرادی همچون جی کی رولینگ خالق هری پاتر، ال گور برنده جایزه اسکار و نوبل صلح ۲۰۰۷، محمود احمدینژاد رییس جمهور ایران، کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه آمریکا، ژنرال پترائوس فرمانده نظامیان آمریکایی در عراق، استیو جابز از بنیانگذاران کمپانی اپل، ولادیمیر پوتین رییس جمهور روسیه، هیلاری کلینتون و باراک اوباما کاندیداهای دموکرات انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و هو جینتائو رییس جمهور چین به چشم میخورد.
بر اساس آخرین نتایج منتشرشده تا لحظه انتشار این گزارش، جی کی رولینگ با مجموع ۳۹۷۴۳ رای و میانگین امتیاز هشت، در صدر قرار دارد و پس از وی ال گور و باراک اوباما به ترتیب با ۲۶۱۲۰ و ۲۰۴۱۹ رای در جایگاه دوم و سوم قرار گرفتهاند.
محمود احمدینژاد با ۲۰۰۹۶ رای و میانگین امتیاز هفت در جایگاه چهارم ایستاده و کاندولیزا رایس، استیو جابز، ژنرال پترائوس، هیلاری کلینتون و ولایمیر پوتین به ترتیب در جایگاههای پنجم تا نهم قرار دارند.
هو جینتائو با کسب ۱۳۴۸۸ رای و میانگین امتیاز چهار، قعرنشین است.
تایم در قالب جملاتی کوتاه در بخش نظرسنجی برای اشاره به عوامل افزاینده و کاهنده احتمال انتخاب هر کاندیدا مینویسد با وجود اینکه کتابهای جی کی رولینگ بیش از کتابهای هر نویسنده دیگری در طول تاریخ خوانده شده و خواهد شد، هفتمین جلد هری پاتر (که در سال ۲۰۰۷ منتشر شده است) بیتردید بهترین اثر او نیست، انتخاب ال گور هم از آن جهت که عمده فعالیتهای سبزش برای نجات زمین در سال ۲۰۰۶ انجام شده بعید به نظر میرسد و هیلاری کلینتون اگرچه تاثیرش بر انتخابات ریاست جمهوری سال آینده همچون شخصیت و کاریزمای باراک اوباما انکارناپذیر است، اما هر دوی آنها فراتر از مرزهای ایالات متحده تاثیرگذاری چشمگیری نداشتهاند.
تایم همچنین در توصیف محمود احمدینژاد مینویسد او میداند که چگونه توجه دنیا را به خود جلب کند و با گفتارش آمریکا را سراسیمه سازد، کاری که تا کنون جز فیدل کاسترو هیچ سیاستمدار دیگری از عهده آن برنیامده بود، اما او در کشور خودش هم مهمترین و متنفذترین سیاستمدار نیست.
محمد مصدق
محمود احمدینژاد که نامش برای دومین سال پیاپی در فهرست کاندیداهای «چهره سال» قرار گرفته است اولین رییس جمهور و سومین سیاستمدار ایرانی است که می تواند به این عنوان برگزیده شود. پیش از احمدی نژاد دو چهره شناختهشده سیاست ایران این عنوان را از آن خود کردند.
محمد مصدق، نخست وزیر ملیگرای ایران در سال ۱۹۵۱، همان سالی که صنعت نفت ایران به همت او ملی شد و دو سال پیش از آنکه کودتای سرویسهای اطلاعاتی آمریکا و بريتانيا با نام رمز عمليات آژاکس (TP-AJAX) دولت ملی او را براندازد، اولین ایرانی بود که به عنوان چهره برگزیده سال بر روی جلد تایم نشست. اما جنجال برانگیزترین انتخاب تایم، ۲۸ سال پس از انتخاب وی رقم خورد.
آیت الله خمینی، رهبر «آخرین انقلاب بزرگ قرن»، در سال ۱۹۷۹ و در حالی که کمتر از دو ماه از اشغال سفارت آمریکا در تهران و به گروگان گرفتن ۵۲ تن از کارکنان آن (به مدت ۴۴۴ روز) به دست دانشجویان موسوم به «پیرو خط امام» میگذشت، به عنوان چهره سال برگزیده شد و انتخاب وی جنجالی بی سابقه برانگیخت.
اندک زمانی پس از این انتخاب، تایم بیش از پنج هزار نامه اعتراضآمیز دریافت کرد و صدها تن از خوانندگان خواستار لغو اشتراک خود شدند. این اعتراض چشمگیر سبب شد که تایم از آن پس از انتخاب کسانی که به عنوان نمادهای آمریکاستیزی در سطح جهان شناخته شدهاند اجتناب ورزد. به همین خاطر در سال ۲۰۰۱ در حالی که کمتر کسی به اندازه اسامه بن لادن خبرساز، برهمزننده معادلات جهانی و تاثیرگذار بر تحولات بینالمللی بود، رودی جولیانی شهردار وقت نیویورک به عنوان «چهره سال» برگزیده شد.

سال گذشته تایم در انتخابی مفهومی عنوان شخص سال را به «شما» اختصاص داد.
تایم در بخش جداگانهای با عنوان «انتخابهای جنجالبرانگیز» مینویسد زمانی که فردی از میان رهبرانی که در دنیا به «بدنامی» شهرهاند به عنوان چهره سال برگزیده میشود، واکنشهای منفی بسیاری برمیانگیزد و انتخاب آدولف هیتلر(۱۹۳۸)، ژوزف استالین (۱۹۳۹ و ۱۹۴۲) و نیکیتا خروشچف (۱۹۵۷) را نیز از این دست انتخابها برمیشمرد.
سال گذشته در حالی که در نظرسنجی اینترنتی هوگو چاوز با کسب ۳۶ درصد و محمود احمدی نژاد با ۲۱ درصد آرا در صدر قرار داشتند دبیران تایم از حق وتوی خود استفاده کرده و در انتخابی نمادين عنوان شخص سال را به «شما» اختصاص دادند.
مرجع این ضمیر محترمانه این بار شهروندان دموکراسی دیجیتال بودند، کسانی که با مشارکت خود از سراسر جهان به رشد و گسترش فضای مجازی یاری رساندند و با همکاری در مقیاسی که پیش از این تصورش هم به آسانی ممکن نبود، اینترنت را به منبع عظیمی برای آموزش و آفرینش تبدیل کردند.
به این ترتیب تصویر روی جلد شماره پایانی سال ۲۰۰۶ تایم را می توان همچون آینهای دانست که هر شبکهوندی (Netizen) می توانست خود را در آن، «چهره سال» ببیند. انتخاب شهروندان مجازی پاسخی درخور به کاربرانی بود که با سرعتی فزاینده عصر اطلاعات را دگرگون می کنند.
انتخاب کامپیوتر در سال ۱۹۸۲ به عنوان «ماشین سال» و «زمین در معرض خطر» در سال ۱۹۸۸ به عنوان «سیاره سال» از دیگر انتخابهای نمادين در طول هشتاد سال برگزاری این رسم سالانه بودهاند.
در سال ۲۰۰۵ نیز عنوان چهره های سال به ائتلاف سه نفره، بیل گيتس، همسرش ملیندا و بونو، ستاره ایرلندی راک اعطا شد.
چند انتخاب مهم در طول این هشتاد سال
- ۱۹۳۰: مهاتما گاندی
- ۱۹۳۵: هایله سلاسی
- ۱۹۴۰: وینستون چرچیل (بار دوم ۱۹۴۹)
- ۱۹۵۰: سربازان آمریکایی (جنگ ویتنام)
- ۱۹۵۶: مبارزان آزادیخواه مجارستان
- ۱۹۵۸: شارل دو گل
- ۱۹۶۰: دانشمندان آمریکایی
- ۱۹۶۳: مارتین لوتر کینگ
- ۱۹۶۸: فضانوردان آپولو-۸
- ۱۹۷۷: انور سادات
- ۱۹۸۱: لخ والسا
- ۱۹۸۷: میخاییل گورباچف
- ۱۹۹۴: پاپ ژان پل دوم
مجله تایم
در میان منتخبان تایم که تاکنون عمدتا از میان رهبران سیاسی و نظامی آمریکایی، صلحطلبان بینالمللی و سیاستمداران جهان و نوآوران دنيای علم و تجارت و تکنولوژی برگزيده شده اند، رئیسان جمهور آمريکا، جایگاهی ویژه دارند.
به جز جرالد فورد، کالوین کولیج و هربرت هوور، همه روسای جمهور آمریکا از ۱۹۲۷ تا کنون حداقل یک بار به عنوان چهره سال برگزیده شده اند.
از میان آنها هری ترومن، دوایت آیزنهاور (یک بار یه عنوان فرمانده نیروهای متفقین در نبرد نرماندی)، لیندن جانسن، ریچارد نیکسون (یک بار به همراه هنری کیسینجر)، رونالد ریگان، بیل کلینتون (یک بار به همراه کنت استار) و جرج بوش دو بار به عنوان چهره سال برگزیده شدهاند.
رکورد فرانکلین روزولت با سه بار کسب این عنوان همچنان دستنیافتنی به نظر میرسد.
والیس سیمپسون، بیوه آمريکایی که پس از دو ازدواج ناکام دل از ادوارد هشتم ربود و سبب شد که این پادشاه بریتانیا برای ازدواج با او برای اولین بار در تاریخ، داوطلبانه سریر سلطنت را ترک گوید، نخستین زنی بود که به عنوان «زن سال» به فهرست منتخبان تایم راه یافت.
بحرانی که در پی این عشق پرشور دامنگیر بریتانیا شد او را در کانون توجهات بینالمللی قرار داد، به طوری که والیس در سال ۱۹۳۶ زنی بود که بیش از هر کس دیگری در دنیا درباره او گفتند و نوشتند.
پس از او در سال ۱۹۵۲ ملکه الیزلبت دوم، سپس در سال ۱۹۷۵ در انتخابی نمادین زنان آمریکایی و در سال ۱۹۸۶ کورازون آکینو اولین رییس جمهور زن فیلیپین، دیگر نمایندگان «جنس دوم» در میان منتخبان تایم بودند اما تا سال ۱۹۹۹ این رسم سالانه با عنوان «مرد سال» (Man of the Year) برگزار می شد. عنوانی که در سال ۱۹۹۹ برای اجتناب از «تبعیض جنسیتی» به «شخص سال» یا چهره سال تغییر نام داد تا از نظر جنسیتی عبارتی خنثی باشد و از آن بوی مردسالاری به مشام نرسد.