گویا در فهرست مسوولیت‌ های «گشت‌ های ارشاد» که با وجود سهمیه‌ بندی بنزین همچنان در سطح شهر به گشت زنی مشغولند، تنها برخورد با دخترانی که حجاب اسلامی را رعایت نمی ‌کنند، ذکر نشده و این خودرو های «ون» سفید و سبز رنگ، به آن دسته از پسرانی که ظاهری به گمان ماموران، «نامتعارف» دارند نیز تذکر می‌دهند و در بسیاری موارد همانند یک بازداشتگاه سیار، پسران را به کلانتری ‌های محل منتقل می‌کنند.

ظاهر نامتعارفی که در قانون تعریف شده است

در مجموعه قوانین جزایی جمهوری اسلامی، جرمی با عنوان ظاهر نامتعارف مردان تعریف نشده است و به نظر می ‌رسد آن چه گشت‌ های نیروی انتظامی با آن برخورد می ‌کنند، مبنایی جز عرف نداشته باشد. عرفی که خود ماموران می‌ توانند مصادیق آن را تشخیص دهند، از همین رو است که گاه ممکن است مدل مو و یا طرز پوشش پسری به حساب یک واحد گشتی جرم محسوب نشود و واحد بعدی گشت با همان پسر برخورد کند.

آن چه بیشتر مورد توجه پلیس قرار می‌گیرد، مدل‌هایی است که پسران جوان ایرانی از آن با عنوان «فشن» یاد می‌کنند. موهایی سیخ شده و بلند که این روزها در تمامی دنیا هوادار دارد و مانکن ‌های مرد برای تبلیغ لباس، آن گونه خود را می‌آرایند.

از آن جا که قانون مشخص و دقیقی برای شرح انواع و اقسام این مدل‌ ها وجود ندارد، «اتحادیه صنفی آرایشگران» نیز بی‌ هیچ توضیح کتبی یا تصویری تنها با این عبارات که آرایشگران نباید موی مشتریان را به مدل‌های غربی و زننده بیارایند، بسنده کرده است.

ضمانت اجرای ابلاغیه صنف آرایشگران، بازدید سرزده اداره اماکن است. اماكن بخشي فعال از نیروی انتظامی است که بر رعایت موازین اسلامی از سوی کسبه نظارت می‌کند.

 اداره اماکن تا به حال، به گفته یکی از آرایشگران، یازده آرایشگاه را پلمپ کرده است. «هادی»، آرایشگر میانسالی که از سال ۶۳ آغاز به کار کرده و حالا در خیابان «جردن» تهران آرایشگاه دارد، می‌ گوید : «:ماموران اماکن هر ماه یکبار به آرایشگاه می ‌آیند و همه چیز را بررسی می‌کنند. آرایشگاه ‌های متخلف معمولا از بد حادثه در همان زمانی که مشغول فرم دادن موی مشتریان به همان صورت نامتعارف بوده‌اند از سوی ماموران بازرسی و تعطیل شده‌اند.»

با این حال، اگر آرایشگاهی تمام قوانین را هم رعایت کند به گفته هادی هنوز در معرض تعطیلی و یا جریمه قرار دارد. آرایشگاه او یک بار به علت عکس روی جعبه یک ماشین اصلاح چند روزی تعطیل بوده است.

هادی، چندان علاقه‌ای ندارد که در آرایشگاهش مدل‌های جوان‌ پسند عرضه شود. او معتقد است که مدل‌های متنوع آرایشگاهش را از خدمات عمومی ‌تر باز می ‌دارد و پیرایشگاه ‌های این چنین، مشتریان خاص و آرایشگرهای ویژه ‌ای نیاز دارند که با شرایط فعلی مقرون به صرفه نیست.

«مش» کردن مو، زیر ابرو برداشتن و مدل‌ های «فشن»، برای مردان چندان متداول نیست، اگرچه جوانان بسیاری در مهمانی ‌های خصوصی و حتی در شهرهای توریستی با چنین ظاهری رفت و آمد می‌ کنند، اما آرایشگاه ‌هایی که چنین خدماتی را عرضه کنند، معمولا با وقت قبلی و به نوعی در غیر ساعات کاری، کار مشتریان آن ها را راه می‌ اندازند. حتی آرایشگاه ‌هایی بدون مجوز کسب در منازل و طبقات غیر همکف ساختمان ‌های تجاری فعال هستند که فقط به مشتریان تلفنی خدمات می‌ دهند و هیچ گونه تابلویی هم ندارند.

این مدل‌های مجرمانه

اگر چه مسوولین انتظامی ایران، تعریف خاصی از مدل‌ های موی غیر اسلامی ارائه نداده اند، جوانانی که ظاهر خود را با مدل ‌های «خروسی»، «تیفوس»، «میکروبی» و «فشن» می‌ آرایند، به طور دقیق می‌ دانند که ممکن است در خیابان ‌ها مورد هدف گشت‌ های ارشاد قرار بگیرند.

از همین روی، صاحبان موهای این ‌چنینی، از گشت‌ ها فراری هستند و یا سعی می‌کنند این ظاهر خلاف عرف حکومتی را فقط در پارتی ‌های شبانه حفظ کنند.

«حسام» از آن دسته جوانانی است که علاقه بسیار به مدل‌ ها‌ی جدید دارد، او می‌گوید انگیزه این علاقه شاید به این برگردد که در مدت دو سال سربازی مجبور بوده است با سر تراشیده به خدمت برود و این مسئله برای او عقده ‌ای شده تا نهایت استفاده از مویش را ببرد.

حسام به یاد می ‌آورد که گشت ارشاد، یکی از دوستانش را به دلیل مدل مو هایش بازداشت و چند ساعت بعد، با سر تراشیده آزاد کرد. او که هر یک روز در میان دستی به موهایش می‌کشد در محل کار با ظاهری آرام‌ تر حاضر می‌شود و موهایش را برای مهمانی و روزهای تعطیل به سبک‌ های جدید می ‌آراید.

دیگر به آرایشگر نیازی نیست


هزینه مو های فشن در آرایشگاه‌ های نواحی مختلف تهران متفاوت است. از آنجا که این سبک آرایشگری از سوی اتحادیه آرایشگران غیرقانونی تلقی می‌شود، بنابراین نباید انتظار داشت که آرایشگران قیمت‌های مصوب صنف را رعایت کنند.

هرچه هست، بسیاری از آرایشگاه ‌ها دستی در مدل‌ های امروزی دارند و با ابزارهای متنوعی از جمله قیچی خاصی که موها را برش می‌دهد و خرد می‌کند و چسب مو های مخصوص، سر و وضع جوانان را به روز می‌کنند.

هزینه ‌ها از هشت هزار تومان تا ۲۰ هزار تومان متغیر است و آرایشگاه ‌های مردانه در کمتر از پنجاه دقیقه جوانان را آماده می ‌کنند. موهای فشن، تنها تا حمام بعدی دوام دارند و اگر در نظر بگیریم که جوانان هوادار این مدل ‌ها در نواحی جنوبی شهر و حتی مناطق متوسط‌ نشین چندان پولی ندارند تا از پس هزینه دو - سه بار آرایش در ماه برآیند، این گونه می‌شود که خانه ‌ها به آرایشگاه تبدیل می ‌شوند. با هزینه ‌ای به مراتب کمتر و بدون خطر بازداشت از سوی نیروی انتظامی.

چسب مو و دستگاه اتوی مو (وِیوو) قیمتی نزدیک به ۲۲ هزار تومان و هفت هزار تومان دارند و آن چه می‌ ماند نحوه آرایش است که می‌توان با چند ‌بار نگاه کردن به دست آرایشگران آموخت. این روز ها، برخی از جوانانی که مدل‌ های جدید را انتخاب می‌کنند در خانه‌ها مشغول آرایش هستند و گاه سر دوستانشان را هم در منازل می ‌آرایند.

اگرچه نیروی انتظامی، سخت‌گیری ‌های نسبتا موثری نسبت به آرایشگران داشته و حالا آرایشگران با دست و دل لرزان مدل‌های تازه را اجرا می‌کنند، اما آرایشگری خود جوش برخی جوانان در خانه، مشکلی است که پلیس ایران را در برخورد با مدل‌های خلاف سلیقه حکومت به دردسر انداخته است، چرا که پلیس نمی‌داند در خانه‌ها چه خبر است و از طرفی لوازم آرایش در بازار با قیمت مناسب و بی ‌هیچ محدودیتی عرضه می‌شود.

عکس ها بخشی از عکس های علی رفیعی است که در خبرگزاری فارس منتشر شده است.